 Kościół i klasztor reformatów w Grudziądzu przy ul. Wybickiego, obecnie więzienie. Klasztor reformatów z kościołem pw. Świętego Krzyża został zbudowany na ówczesnym przedmieściu Fijewo w latach 1750-1751 z fundacji marszałka nadwornego koronnego i starosty grudziądzkiego Jerzego Augustyna Mniszcha. Analogie formalne m. in. z klasztorami w Brodnicy i Siennicy wskazują, że projektantem był najpewniej królewski architekt Antonio Solari.
|
|
Barokowy zespół pojezuicki w Grudziądzu
Wiadomości o Grudziądzu
/ 01 maja 2008
|
 Barokowy zespół pojezuicki w Grudziądzu - kościół św. Franciszka Ksawerego i dawne kolegium jezuickie, obecnie ratusz - siedziba Urzędu Miejskiego. Zbudowane w XVII-XVIII w., znajdują się w centrum miasta, na północny zachód od Rynku, w sąsiedztwie kościoła farnego. Jezuici zostali sprowadzeni do Grudziądza w 1622 r. staraniem Jana Działyńskiego, starosty pokrzywieńskiego i biskupa chełmińskiego Jana Kuczborskiego.
|
 Już w 1841 r. kościół ewangelicki na Rynku poświęcony w 1785 r. okazał się zbyt ciasny na potrzeby rozwijającej się miejscowej parafii. Starania o budowę większej świątyni, ponawiane w kolejnych latach, szły dość opornie. Wprawdzie w 1870 r. projekt przedstawił Martini z Torunia, ale dopiero w 1881 r. zakupiono leżące na wschód od Starego Miasta obszerne "tabaczane pole" nad Trynką, przy dzisiejszej ul. Mickiewicza, a sięgające wzdłuż kanału aż do dzisiejszej ul. Kosynierów Gdyńskich.
|
|
Kościół św. Mikołaja w Grudziądzu
Wiadomości o Grudziądzu
/ 01 maja 2008
|
Jest rzeczą pewną że w okresie przynależności grodu w Grudziądzu do państwa polskiego i książąt mazowiecki w XI-XIII w., istniała świątynia, jednak o jej lokalizacji i wezwaniu źródła milczą. Podobnie musiało być po przejęciu grodu zniszczonego podczas najazdu pruskiego przez biskupa Chrystiana (1222) i po zajęciu jego posiadłości przez Krzyżaków w latach 30. XIII w. Skoro krzyżacka kaplica zamkowa została ukończona dopiero w 1299 r., przedtem musiało istnieć inne miejsce kultu.
|
|
Kościół Świętego Krzyża w Grudziądzu
Wiadomości o Grudziądzu
/ 01 maja 2008
|
Kościół pw. św. Krzyża w Grudziądzu – przy ul. Bydgoskiej, założony w 1911 r., obecny kościół zbudowany w latach 1979-1985. Jako pierwszy wezwanie Świętego Krzyża nosił w Grudziądzu kościół reformatów założony w 1751 r., a w XIX w. przekształcony w kaplicę więzienną. W związku z szybkim rozwojem południowej części miasta na przełomie XIX/XX podjęto starania o budowę tam świątyni katolickiej.
|
|
Kaplica św. Jerzego w Grudziądzu
Wiadomości o Grudziądzu
/ 01 maja 2008
|
Kaplica św. Jerzego w Grudziądzu - średniowieczna, niezachowana. Kaplica znajdowała się przed Bramą Toruńską, nad Wisłą, na przedmieściu Rybaki (przy obecnej ul. Rybackiej w pobliżu Marcinkowskiego). Zapewne była lokowana jeszcze w XIII w. wraz z leprozorium i cmentarzem, miała własnego kapelana. Wezwanie św. Jerzego było w Prusach Krzyżackich typowe dla tego rodzaju świątyń. Od 1341 r. jako szpitalna (przytułek) podlegała parafii farnej.
|
|
Kościół św. Jana w Grudziądzu
Wiadomości o Grudziądzu
/ 01 maja 2008
|
 Kościół św. Jana w Grudziądzu. Kościół ewangelicko-augsburski przy ul. Szkolnej 10. Kościół został zbudowany w 1916 r., jako świątynia Kościoła Katolicko-Apostolskiego działającego w Grudziądzu od roku 1864, w miejsce dotychczasowej kaplicy przy ul. Trynkowej (obecnie ul. Marii Curie-Skłodowskiej). Wzniesiony został zapewne według projektu miejskiego budowniczego F. Winklera. Usytuowany na Starym Mieście, w narożniku dobrze zachowanych gotyckich murów obronnych, wzdłuż których po stronie zewnętrznej prowadziła alejka spacerowa.
|
|
Kościół garnizonowy w Grudziądzu
Wiadomości o Grudziądzu
/ 01 maja 2008
|
 Kościół garnizonowy w Grudziądzu. Neogotycka świątynia z lat 1897-1900 przy obecnej ul. Władysława Jagiełły, niezachowany. Po I rozbiorze Polski, Grudziądz stał się siedzibą pruskiego garnizonu, który od 1774 r. korzystał z nabożeństw w kościele ewangelickim w ratuszu, a następnie w nowowzniesionym kościele Fryderykowskim. W 1823 r. nabożeństwa wojskowe przeniesiono do kościoła Św. Ducha po skasowanym klasztorze benedyktynek.
|
|
Stary kościół ewangelicki w Grudziądzu
Wiadomości o Grudziądzu
/ 01 maja 2008
|
Stary kościół ewangelicki w Grudziądzu. Późnobarokowo-klasycystyczna świątynia na Rynku, zbudowana pod koniec XVIII w., rozebrana w końcu wieku XIX. Wpływy reformacji w Grudziądzu, nasilające się od 1524 roku, doprowadziły do odejścia od katolicyzmu większości mieszkańców i zorganizowania parafii ewangelickiej (luterańskiej) w roku 1563, co zatwierdził przywilej króla Zygmunta Augusta w 1569 r.
|
Wkrótce po krzyżackiej lokacji Grudziądza w 1291 r. w pobliżu Bramy Toruńskiej w południowej części miasta powstał przytułek - szpital Św. Ducha - z własną kaplicą. Po pożarze, w 1345 r. został włączony do uposażenia fary św. Mikołaja. W XVI w. stał się świątynią ewangelicką (zapewne tutaj, w latach 1552-1553 pierwsze w Grudziądzu jawnie luterańskie kazania głosił ks. dr Joachim Mörlin), co usankcjonował przywilej króla Zygmunta Augusta z 1569 r. W 1598 r. kościół odzyskali katolicy, jednak z niego nie korzystali i w latach 1608-1618 (lub wg innych źródeł do 1624) znowu odbywały się w nim nabożeństwa protestanckie.
|
|
|
|
