Nazwa pojawia się w XIV wiecznych zapiskach jako Warseuiensis (1321), Varschewia (1342) i XV wieku jako Warschouia (1482). Średniowieczna nazwa brzmiała Warszewa, Warszowa. Najprawdopodobniej pochodzi ona od formy dzierżawczej imienia Warsz (skróconej formy popularnego wówczas imienia Warcisław, Wrocisław), używanego m.in. wśród przedstawicieli rodu Rawów (Rawiczów) herbu Rawa, właścicieli części terenów w dzisiejszym centrum miasta, np. Solca i Mariensztatu.

Zmiana nazwy na Warszawa wynikła z mazowieckiej wymowy dialektycznej. Do końca XV wieku samogłoska -a- przechodziła w -e- po spółgłoskach miękkich (-sz- była w tamtym okresie spółgłoską miękką). W XV wieku formy z wtórnym -e- zaczęły być postrzegane jako gwarowe. Dlatego też zastępowano -e- przez -a-. Taka zmiana nie była uzasadniona etymologicznie, więc takie formy nazywa się hiperpoprawnymi (np. siadlisko, królawski). Tak też nastąpiła zmiana nazwy z Warszewa na Warszawa, która upowszechniła się w XVI wieku.

Legendarna etymologia wywodzi nazwę od imion rybaka Warsa i jego żony Sawy.

Nazwa Warszawy w innych językach:

afr. Warskou
alb. Varshava
ang. Warsaw
arab. وارسو (Wārsū) bask. Barsobia
biał. Варшава
bułg. Варшава
chiń. 华沙/華沙
czes. Varšava
duń. Warszawa
esp. Varsovio
est. Varssavi
fin. Varsova
fran. Varsovie
grec. Βαρσοβία (Warsowia)
gruz. ვარშავა (Warszawa)
hebr. ורשה (Warsza)
hiszp. Varsovia
isl. Varsjá
ind. Warsawa
jap. ワルシャワ (Warushawa)
jid. וואַרשע (Warsze)
kaszb. Wôrszôwô
kor. 바르샤바
litew. Varšuva
łac. Varsovia
łot. Varšava
niem. Warschau
nider. Warschau
norw. Warszawa
port. Varsóvia
ros. Варшава
rum. Varşovia
serb. Варшава
serbchor. Varšava
słow. Varšava
szw. Warszawa
tajsk. วอร์ซอ
tet. Varsóvia
turec. Varşova
ukr. Варшава
węg. Varsó
włos. Varsavia

"źródło : http://pl.wikipedia.org"